In het atelier van illustratrice Sabien Clement

Sabien Clement debuteerde 16 jaar geleden met het geschenkboek ‘Jij lievert’, een ietwat pikant werk voor al wie verliefd, verloofd en getrouwd is. Het resultaat van die samenwerking met dichter Geert de Kockere leverde haar de Boekenpluim op. Sindsdien tekent deze vlotte dame met succes voor meerdere boeken. Een hoogtepunt was de Gouden Uil Jeugdliteratuur in 2008 voor het bejubelde ‘Linus’. Tijd voor een kennismaking en vooral een moment om bij te leren.

snipaste_2019-01-26_15-54-55

Hoe zoekt een woord een beeld? Beïnvloedt het woord het beeld, of kan het ook omgekeerd? Ik heb veel vragen voor Sabien. Maar eerst vraag ik haar hoe het allemaal begon?
‘Tekenen zat al van jongs af aan in mijn bloed. Toen we in het zesde leerjaar een boek moesten maken met de klas, waren mijn klasgenoten het eens dat ik moest zorgen voor de illustraties.’ Deze passie zette zich ook voort in haar studiekeuze. Na de kunsthumaniora studeert Sabien Grafische en Illustratieve Vormgeving aan het Antwerpse Sint-Lucas Instituut. Na het behalen van haar diploma in 2000 trekt ze naar Polen voor een voortgezette opleiding. Ze kiest om vooral vrij werk op groot formaat te maken. Daarnaast spitst ze zich toe op modeltekenen en houdt een beeldend dagboek bij. Sabien geeft vaak voordrachten aan kinderen. In datzelfde enthousiasme neemt ze me mee doorheen één van haar boeken. Het wordt een wonderbare tocht langsheen taal, doorheen fantasie, naar beeld. Aan de hand van twee boeken krijg ik het volgende uur een crashcursus ‘Illustrator’.

snipaste_2019-01-26_15-54-38In ‘Boom-Boom’ van Dimitri Leue geloven twee eekhoorns dat ze in de enige boom ter wereld wonen. Tot een vogel voorbijvliegt en een takje van een andere boom laat vallen.
Het zet de hele eekhoornwereld op stelten. Want als er andere bomen zijn, zijn er dan misschien ook andere eekhoorns? Vol enthousiasme vertelt Clement me hoe ze
met de tekst aan de slag gaat. Ze ontmijnt onmiddellijk mijn vraag of een illustrator veel van de eigen inspiratie kwijt kan in een boek waarvan de woorden van een ander
zijn. ‘Kinderen zijn veel opmerkzamer dan volwassenen. Ze merken de kleinste verschillen op. Zie je trouwens hoe er op elke pagina steeds opnieuw andere bladeren opduiken? Voor de achtergrond gebruik ik warmere kleuren wanneer de eekhoorns in dito oorden belanden. Als illustrator moet je een enorm oog voor detail hebben. Tegelijkertijd moet je er ook voor zorgen dat je je eigen inspiratie in het verhaal legt. Je gaat aan de slag met alles wat je rondom je kunt vinden. Ik verf, scheur bladzijden tot gekleurde reepjes of gebruik geperforeerde rondjes als ogen voor de eekhoorn. Zo kan elk boek zowel een uitdaging als een marteling zijn: als illustrator moet je je steeds opnieuw uitvinden en in vraag stellen.’ ‘Hoe toon je een verdwijnende koningin?’ Clements vraag overvalt me en ik vermoed een of andere zengedachte achter haar woorden. ‘De koningin is verdwenen’ is een muzikale voorstelling gebaseerd op het gelijknamige verhaal van Anna Vercammen. ‘In de klas vroeg ik kinderen hoe zij een verdwijnend personage zouden weergeven. Sommigen zouden met aquarel een haast onzichtbaar waas tevoorschijn toveren. Anderen zouden de contouren weggommen om zo het personage te laten oplossen. Een andere manier was om telkens weer een stukje af te scheuren van de koningin tot er niets meer overbleef. Uiteindelijk werd mijn koningin een uitrafelende draad, een aflopende levensdraad. Binnenkort trekken we met ‘De koningin is  verdwenen’ naar Frankrijk. Niet alleen kinderen genieten van dergelijk toneel. Volwassenen herkennen vaak de symboliek achter de woorden. De afwikkelende levensdraad laat hen even stil staan bij de dood van een geliefde. Tijdens de voorstelling schetst Clement zich een eigen weg doorheen het verhaal. Sobere lijnen voegen een extra dimensie toe aan het verhaal, een interactie waarbij figuren ontstaan en oplossen.

snipaste_2019-01-26_15-54-17Ondertussen zitten nieuwe projecten in de pijplijn. Samen met schrijfster Mieke Versyp werkt ze aan een graphic novel. In haar atelier toont ze tientallen schetsen en afgewerkte tekeningen. Er komen wandelende takken in voor. In haar atelier krijg ik een korte les biologie: wat zijn wandelende takken, hoe planten ze voort en hoe nummer je ze als ze sterven. Clement lacht als ze mijn verbazing ziet. ‘Ja, ik hou ze bij. Ze kunnen nog zeker een rol in mijn novel spelen.’
Fotografie trekt haar aan. Ook hier komt het er op aan om emotie op papier te zetten, maar met een groot verschil: het juiste moment afwachten. Joseph Beuys’ gedachte ‘Iedereen kunstenaar’ hertaalt zich tegenwoordig in ‘Iedereen fotograaf’. ‘We lopen voortdurend met onze camera voor de ogen rond, op zoek naar dat mooie moment. We willen de wereld tonen waar we zijn, waarmee we bezig zijn. Maar fotografie is veel meer: het is de zoektocht naar het ideale moment, de juiste lichtinval, de juiste houding.’
‘Is een illustrator een kunstenaar?’, wil ik weten. ‘Ik denk dat een kunstenaar zelfverzekerder is, iets uit niets creëert. Illustratoren zijn toegepaste kunstenaars. Wat
ons bindt, is de noodzaak om iets te vertellen aan het publiek. We willen emotie op papier zetten, mensen raken en, indien mogelijk, troosten.’ Ik ben het er mee
eens, denk ik, wanneer ik de deur achter me dichttrek. Illustratoren scheppen een nieuwe wereld in een bestaande. Dan moet je wel zelfzeker zijn.
http://www.sabienclement.be

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s