Alleen (23 feb 2008)

Wat gebeurt er als je bericht krijgt dat een deel van je schrijfleven vernietigd wordt? Gisteren viel de mail genadeloos in de digitale postbus. Mijn yvesjoris.punt.nl schrijversleven zal genadeloos verdwijnen op 31 maart 2019. Dan trekt de provider de stekker eruit. Het zal me leren te vertrouwen op de eeuwigheid van het internet. De ironie van een verjaardagscadeau zal ik maar denken. Niet omkijken. De toekomst ligt voor je. Of waar las ik nu ook weer dat ze achter ons ligt? Klinkt ook logischer, want dan zie je niet wat je te wachten staat. Wat doet een nostalgicus op jaren dan? Hij kijkt terug, (be)zoekt de woorden die ooit aan zijn klavier ontsproten zijn en geniet van het mooie. Blijkbaar was ik 11 jaar geleden rond dit tijdstip in een Zuid-Europese blues en bestond Lehman Brothers nog. Beiden zijn blijkbaar verdwenen, het ene al wat sneller dan het andere.

Er is altijd een betoverende, ondoorgrondelijke verstandhouding geweest tussen de dichter en de eenzaamheid. Vaak legt de dichter de nadruk op die eenzaamheid om te onderstrepen welk een ongeluk hem treft. Het idee van de verdoemde dichter, van de poète maudit is nog altijd niet verdreven uit dichterlijke sferen. Toch is de eenzaamheid de trouwe compaan die de dichter in moeilijke tijden aanzet tot het schrijven van een meesterwerk. De mooiste gedichten worden geboren uit melancholie en verlangen naar dat wat niet terug zal komen, niet terug kan komen.

Cando penso que te fuches, 
negra sombra que me asombras, 
ó pé dos meus cabezales 
tornas facéndome mofa.

Cando maxino que es ida, 
no mesmo sol te me amostras, 
i eres a estrela que brila, 
i eres o vento que zoa.

Si cantan, es ti que cantas, 
si choran, es ti que choras, 
i es o marmurio do río 
i es a noite i es a aurora.

En todo estás e ti es todo, 
pra min i en min mesma moras, 
nin me abandonarás nunca, 
sombra que sempre me asombras.

Het gedicht werd bijna onmiddellijk op muziek gezet. Vandaar dat dit gedicht zich ook uitstekend leende voor de soundtrack van Mar Adentro van Almenabar. Het gedicht is in het Galicisch opgesteld, terwijl de film zich ook in Noord-Spanje afspeelt. De versie voor de film wordt gezongen door Luz Casal. 

Een ander gedicht waarin de eenzaamheid een belangrijke rol speelt is in dit gedicht van José Luis Peixoto. De dichter wordt internationaal gelauwerd om de multi-interpretabiliteit van zijn oeuvre. Het gedicht dat ik hieronder heb geplaatst draait niet om de rijkheid aan woorden maar zelfs bijkans om de verlatenheid die wordt uitgedrukt door de weinige woorden die de eenzame dichter nog niet alleen hebben gelaten. ‘Ik ben alleen,’ dat is alles wat hij er op den duur nog valt te zeggen. De beelden die Luz Casal ons voor-zingt lossen op. Bij Peixoto is eenzaamheid absolute ledigheid.

Estou sozinho de olhos abertos para a escuridão. estou sozinho. 
estou sozinho e nunca aprendi a estar sozinho. estou sozinho. 
sinto falta de palavras. estou sozinho. estou sozinho. 
sinto falta de uns olhos onde possa imaginar. estou sozinho. 
sinto falta de mim em mim. estou sozinho. estou sozinho. 
estou sozinho. 

Ik ben alleen, mijn ogen open en gericht naar de duisternis. Ik ben alleen.
Ik ben alleen en heb nooit geleerd om alleen te zijn. Ik ben alleen. 
Ik voel de afwezigheid van woorden. Ik ben alleen. Ik ben alleen. 
Ik voel afwezigheid van ogen waarin ik zou kunnen fantaseren. Ik ben alleen.
Ik voel afwezigheid van mezelf in mij. Ik ben alleen. Ik ben alleen. 
Ik ben alleen.

Deze aanwezigheid van totale afwezigheid voelde ik vorige week ook. Het was een warme dag in Schiedam. Enkele ogenblikken eerder stond ik in het Stedelijk Museum nog voor de ingeblikte ‘poep’ van Piero Manzoni. Of verdronk in het Kleinblauw van mijn voornaamgenoot. Maar dan was er de witte kamer in haar totale aanwezigheid. Het werd een mokerslag van volmaakte leegte waar alles tot stilstand kwam, een confrontatie met de woorden van Kouwenaar.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s